Alimenty / Od czego zależy wysokość alimentów?
Wysokość alimentów uzależniona jest z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej od zarobkowych i majÄ…tkowych możliwoÅ›ci zobowiÄ…zanego. Wykonanie obowiÄ…zku alimentacyjnego może w okreÅ›lonych przypadkach polegać również na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego.
Co decyduje o wysokoÅ›ci alimentów?
Wysokość alimentów uzależniona jest z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej od zarobkowych i majÄ…tkowych możliwoÅ›ci zobowiÄ…zanego. PrzesÅ‚anki te sÄ… ze sobÄ… Å›ciÅ›le zwiÄ…zane w ten sposób, że usprawiedliwione potrzeby uprawnionego powinny zostać zaspokojone w taki sposób, na jaki pozwalajÄ… zarobkowe i majÄ…tkowe możliwoÅ›ci zobowiÄ…zanego.
Usprawiedliwione potrzeby uprawnionego
PojÄ™cia usprawiedliwionych potrzeb nie da siÄ™ okreÅ›lić precyzyjnie. Każdorazowo sÄ… one uzależnione od osoby uprawnionej i jej sytuacji spoÅ‚eczno-gospodarczej. W przypadku obowiÄ…zku alimentacyjnego rodziców wobec dziecka, usprawiedliwione potrzeby bÄ™dÄ… obejmowaÅ‚y zapewnienie mu nie tylko tak podstawowych Å›rodków, jak wyżywienie, zamieszkanie, odzież, higiena osobista czy leczenie, ale także zaspokojenie potrzeb kulturalnych, czy wyksztaÅ‚cenia.
Zgodnie z utrwalonÄ… w orzecznictwie sÄ…dowym zasadÄ… dzieci majÄ… prawo do równej stopy życiowej z rodzicami. Oznacza to, że bez wzglÄ™du na to czy dzieci żyjÄ… wspólnie z rodzicami, czy oddzielnie, rodzice majÄ… obowiÄ…zek zapewnić im warunki materialne w jakich żyjÄ… sami. Nie dotyczy to jednak potrzeb stanowiÄ…cych przejaw zbytku.
Uwaga! Wysokość alimentów wobec dziecka ustalana jest w stosunku do jego aktualnych potrzeb. W razie późniejszego wzrostu potrzeb dziecka alimenty mogÄ… być zmienione.
Należy zaznaczyć, że obowiÄ…zek alimentacyjny rodziców wobec dzieci maÅ‚oletnich obejmuje nie tylko dostarczanie Å›rodków utrzymania, ale także wychowania. Wykonanie obowiÄ…zku alimentacyjnego wobec dziecka maÅ‚oletniego może zatem polegać również na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego. W takim przypadku Å›wiadczenie alimentacyjne pozostaÅ‚ych zobowiÄ…zanych polega na pokrywania w caÅ‚oÅ›ci lub w części kosztów utrzymania lub wychowania.
Uwaga! Wykonanie obowiÄ…zku alimentacyjnego wobec dziecka maÅ‚oletniego może zatem polegać również na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego.
Zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego
Jeżeli katalog usprawiedliwionych potrzeb dziecka jest znaczny, górnÄ… granicÄ™ obowiÄ…zku alimentacyjnego wyznaczajÄ… zarobkowe i majÄ…tkowe możliwoÅ›ci zobowiÄ…zanego. Jeżeli nie wystarczajÄ… one na pokrycie wszystkich usprawiedliwionych potrzeb dziecka, może ono dochodzić uzupeÅ‚nienia alimentów od zobowiÄ…zanych w dalszej kolejnoÅ›ci - np. dziadków uprawnionego.
ZasÅ‚uguje na podkreÅ›lenie, że użyte w kodeksie rodzinnym i opiekuÅ„czym okreÅ›lenie "możliwoÅ›ci zarobkowe i majÄ…tkowe" oznacza nie tylko zarobki rzeczywiÅ›cie uzyskiwane przez zobowiÄ…zanego, ale także te, które mógÅ‚by i powinien uzyskać uwzglÄ™dniajÄ…c należytÄ… staranność, siÅ‚y fizyczne i umysÅ‚owe. PrzykÅ‚adowo można wskazać sytuacjÄ™, kiedy osoba zobowiÄ…zana nie wykonuje wyuczonego i dobrze pÅ‚atnego zawodu, pracuje w niepeÅ‚nym wymiarze godzin, bÄ…dź bÄ™dÄ…c Å›wiadoma ciążącego na niej obowiÄ…zku rezygnuje z lepiej pÅ‚atnej pracy. Przy ocenie możliwoÅ›ci zobowiÄ…zanego sÄ…d bierze pod uwagÄ™ także usprawiedliwione potrzeby samego zobowiÄ…zanego i innych osób pozostajÄ…cych na jego utrzymaniu. W szczególnych przypadkach, gdy sytuacja dziecka tego wymaga (np. w przypadku ciężkiej choroby dziecka), rodzice majÄ… obowiÄ…zek wyzbywania siÄ™ wÅ‚asnego majÄ…tku, bÄ…dź niektórych jego skÅ‚adników, aby podoÅ‚ać ciążącemu na nich obowiÄ…zkowi alimentacyjnemu.
Uwaga! W przypadku zmiany możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego (np. utraty pracy), może się on domagać zmniejszenia ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.